Przejdź do treści

Proste wyjaśnienia pojęć finansowych

Krótkie definicje, do których odsyłamy z artykułów, żeby nie tłumaczyć podstaw od nowa w każdym materiale.

Hasła na literę A

Akcja
Udział w spółce dający prawa akcjonariusza — na przykład głos i możliwość udziału w wypłaconym zysku. Nie jest bezpośrednim kawałkiem majątku firmy. dopasowano do:

Hasła na literę B

Budżet domowy
Plan na pieniądze na najbliższy miesiąc: co wpłynie, co trzeba zapłacić, ile odłożyć i na co idzie reszta. dopasowano do:
Bufor finansowy
Pierwsza odłożona kwota na nagłe wydatki — po to, żeby zepsuta pralka nie oznaczała karty kredytowej ani limitu w koncie. dopasowano do:

Hasła na literę D

Depozyt bankowy
Pieniądze, które trzymasz w banku — na koncie, koncie oszczędnościowym albo lokacie — i które bank ma obowiązek ci zwrócić. dopasowano do:
Detaliczne obligacje skarbowe
Obligacje oferowane osobom prywatnym przez Skarb Państwa. Każda emisja ma własny termin, oprocentowanie i zasady przedterminowego wykupu. dopasowano do:
Domicyl funduszu
Kraj, w którym fundusz ma swoją prawną siedzibę. Nie mówi, w jakich krajach fundusz inwestuje ani na której giełdzie kupisz jego jednostki. dopasowano do:
Dywersyfikacja
Rozłożenie pieniędzy między wiele różnych inwestycji, żeby problem jednej firmy, branży czy kraju nie decydował o całym wyniku. dopasowano do:
Dywidenda
Wypłata spółki dla akcjonariuszy, zwykle z zysku przeznaczonego do podziału. Nie jest gwarantowana ani darmowym dodatkiem do wartości akcji. dopasowano do:

Hasła na literę E

ETF
Fundusz, którego jednostki kupujesz i sprzedajesz na giełdzie podobnie jak akcje. Może inwestować np. w akcje lub obligacje — jego skład trzeba sprawdzić. dopasowano do:

Hasła na literę F

Fundusz akumulujący i dystrybuujący
Dwa sposoby postępowania z dochodami funduszu, np. dywidendami i odsetkami: klasa akumulująca (Acc) reinwestuje je, a dystrybuująca (Dist) wypłaca posiadaczom jednostek. dopasowano do:
Fundusz indeksowy
Fundusz, którego celem jest osiąganie wyniku zbliżonego do wybranego indeksu. Może kupować jego składniki, ich reprezentatywną część albo korzystać z instrumentów pochodnych. dopasowano do:
Fundusz inwestycyjny
Wspólna skarbonka wielu osób: fundusz zbiera wpłaty i inwestuje je razem, według zasad opisanych z góry. dopasowano do:

Hasła na literę H

Horyzont inwestycyjny
Czas do momentu, w którym pieniądze będą ci potrzebne — od dziś do dnia, gdy planujesz je wydać. dopasowano do:

Hasła na literę I

Indeks giełdowy
Przepis na koszyk spółek: lista, kto do niego wchodzi i z jaką wagą — używana do mierzenia, jak radzi sobie rynek. dopasowano do:
Inflacja
Wzrost cen w całej gospodarce — te same zakupy kosztują z czasem więcej, więc pieniądze realnie chudną. dopasowano do:
Instrument finansowy
Zbiorcza nazwa rzeczy, w które można ulokować pieniądze na rynku: akcji, obligacji, jednostek funduszy. dopasowano do:
Inwestowanie pasywne
Inwestowanie nastawione na wynik wybranego rynku, zwykle przez fundusze odwzorowujące indeks, zamiast prób wybierania zwycięskich spółek i najlepszych momentów zakupu. dopasowano do:
ISIN
Międzynarodowy identyfikator instrumentu finansowego, złożony z 12 znaków. W ETF-ie pozwala rozpoznać konkretną klasę jednostek niezależnie od giełdy i symbolu notowania. dopasowano do:

Hasła na literę K

Kapitał
Pieniądze „do pracy”: kwota, którą odkładasz, inwestujesz albo przeznaczasz na konkretny cel. dopasowano do:
KID
Krótki dokument opisujący produkt inwestycyjny: jak działa, jakie ma ryzyka i koszty oraz na jaki okres jest pomyślany. Pomaga porównywać produkty przed zakupem. dopasowano do:
Koszty bieżące funduszu
Powtarzające się koszty działania funduszu, wyrażane zwykle jako procent jego aktywów rocznie. Są uwzględnione w wartości jednostki i nie obejmują wszystkich kosztów inwestowania. dopasowano do:

Hasła na literę O

Obligacja
Papier dłużny: emitent zobowiązuje się do płatności opisanych w warunkach emisji. Ich wykonanie zależy od jego wypłacalności. dopasowano do:
OECD
Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju — organizacja międzyrządowa, której członkiem jest Polska. Prowadzi badania i analizy m.in. dotyczące gospodarki, edukacji i finansów. dopasowano do:

Hasła na literę P

Poduszka bezpieczeństwa
Pieniądze odłożone na dłuższy trudny okres — utratę dochodu, chorobę, przestój w firmie. Zwykle kilka miesięcy podstawowych kosztów życia, trzymane tak, żeby były dostępne. dopasowano do:
Pożyczanie papierów wartościowych
Czasowe udostępnianie przez fundusz posiadanych akcji lub obligacji innemu podmiotowi za wynagrodzeniem. Może przynosić dodatkowy dochód, ale wiąże się też z ryzykiem. dopasowano do:
Procent składany
Mechanizm, w którym wcześniejszy zysk zostaje razem z pieniędzmi i może wypracować kolejny zysk. Efekt rośnie wraz z czasem. dopasowano do:

Hasła na literę R

Replikacja indeksu
Sposób, w jaki fundusz indeksowy odwzorowuje wynik indeksu: kupując wszystkie papiery z indeksu, ich reprezentatywną część albo przez umowę z instytucją finansową. dopasowano do:
Rynek akcji
Wszystkie spółki notowane na giełdzie razem wzięte — w jednym kraju, regionie albo na całym świecie. dopasowano do:
Ryzyko walutowe
Ryzyko, że wartość zagranicznej inwestycji przeliczona na złote zmieni się tylko dlatego, że zmienił się kurs waluty. dopasowano do:

Hasła na literę S

Siła nabywcza
To, co realnie możesz kupić za swoje pieniądze — nie liczba na koncie, tylko liczba koszyków zakupów. dopasowano do:
Stopa zwrotu
Wynik inwestycji w określonym czasie, wyrażony w procentach. Uwzględnia zmianę jej wartości oraz otrzymane wypłaty, np. dywidendy. Może być dodatni albo ujemny. dopasowano do:

Hasła na literę U

UCITS
Wspólne unijne zasady dla funduszy inwestycyjnych: rozpraszanie ryzyka, zezwolenie nadzoru, depozytariusz i obowiązki informacyjne. Skrót w nazwie funduszu, nie gwarancja zysku. dopasowano do:

Hasła na literę W

Wydatki okresowe
Koszty, które nie przychodzą co miesiąc, ale na pewno przyjdą: ubezpieczenie auta, wyprawka, święta, przegląd. dopasowano do:

Hasła na literę Z

Zabezpieczenie walutowe
Działania ograniczające wpływ zmian kursów walut na wynik inwestycji względem określonej waluty. Nie chronią przed spadkiem cen akcji czy obligacji. dopasowano do:

Nie mamy jeszcze tego pojęcia

Napisz, czego szukasz — dopiszemy je do słownika. Formularz kontaktowy

Spokojny mail o finansach

Odzywamy się, kiedy mamy coś, co naprawdę się przyda. Zero pośpiechu, zero spamu.

Zapisując się, zgadzasz się na otrzymywanie newslettera (Polityka prywatności). Zero spamu, wypisujesz się jednym kliknięciem.